منطقه خودمختار کردستان عراق روز دوشنبه برای نخستین بار نفت صادر کرد، این در حالی است که مقامات کردستان عراق بر سر آن که چه کسی باید کنترال منابع نفت کشور را در دست داشته باشد اخنلاف نظر دارند. مقامات کردستان عراق امروز در مراسمی اعلام کردند در مرحله اولیه روزانه ۴۰ هزار بشکه نفت از مسیر ترکیه صادر خواهند کرد. ناحیه نفت خیز شمال عراق همواره محل برخورد و ستیزهای سیاسی بوده است. کردها می گویند این ناحیه به طور تاریخی در تملک کردها بوده و باید تحت حاکمیت آنان باشد. در مقابل، اعراب خواستار کنترل این منطقه توسط دولت مرکزی در بغداد هستند

بیانیه مهندس میر حسین موسوی در مورد اقوام ایرانی منتشر شد

مهندس میر حسین موسوی طی بیانیه ای راهبرد های خود را در مورد اقوام ایرانی اعلام کرد. متن کامل بیانیه به شرح زیر است:

ایران، سرزمینی بزرگ با تنوع اقلیمی و اقوام گوناگون می‌باشد. کشوری که در عین تنوع و رنگارنگی از پیوستگی و یکپارچگی برخوردار است. فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی محصول تعامل همه ایرانیان است و بویژه سهم اقوام ایرانی با تمام گوناگونی هایشان در این فرهنگ‌سازی انکارناپذیر است. علیرغم همزیستی مسالمت‌آمیز و تاریخی ایرانیان و وجود همبستگی اجتماعی متأسفانه در بخش‌هایی از کشور که محل استقرار اقوام است با مشکلات خاصی روبرو هستیم.
از دیر باز اکثر مناطق دور دست و مرزی کشور علیرغم برخورداری از منابع طبیعی سرشار و موقعیت ویژه جغرافیایی و بهره‌مندی از نعمت مرزهای آبی و خاکی، در رتبه‌های پایین توسعه و در معرض شکاف‌های اقتصادی و اجتماعی و محرومیت‌ها و محدودیت‌ها قرار داشته‌اند. با وجودتمامی آرمان‌های عدالت‌‌خواهانه انقلاب اسلامی این شکاف‌ها و تأخیر در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق مرزی ، این مناطق هنوز نتوانسته است در شأن جمهوری اسلامی ایران توسعه یابند.
مطالبات اقوام ایرانی از مطالبات تاریخی مردم ایران یعنی استقلال، آزادی، برابری و پیشرفت در پرتو اسلام و معنویت جدا نیست. ولی  آنها علاوه بر عقب‌ماندگی‌های اقتصادی و توسعه‌ای، از برخی نابرابریها نیزرنج می‌برند. این خواسته ها را می توان به طور خلاصه در ۳ دسته ذیل تقسیم‌بندی کرد.
۱/ توزیع عادلانه ثروت؛
۲/ امکان مشارکت در قدرت و مناصب مدیریتی کشور؛
۳/ منزلت برابر اجتماعی و فرهنگی.
توجه به مطالبات بر حق اقوام که تمامی آن‌ها در متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ملحوظ شده است، همبستگی ، وحدت ملی و امنیت ملی را تقویت می نماید. یکی از مهم‌ترین عواملی که در اصلاح وضع موجود مؤثر می باشد بازنگری در نوع تفکر مدیریت کشور نسبت به اقوام است. این رویکرد متناسب با اصل نوزدهم قانون اساسی است که با تأسی از آیة ۱۳ سورة حجرات تأکید می‌کند «مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی برخوردارند و رنگ،‌ نژاد، زبان و مانند این‌ها سبب امتیاز نخواهد بود.»
توجه معقول و برنامه‌ریزی شده‌ به مسائل و مشکلات این مناطق همراه با پرهیز از دامن زدن به مطالبات دور از ذهن و برآوردن خواسته های اقوام در چارچوب قانون اساسی که ظرفیت‌های زیادی دارد. در برنامه های آینده اینجانب گنجانیده خواهد شد.
تصویری از موقعیت کنونی در برخی از مناطق قومی ایران
۱/ وجود بی‌عدالتی اقتصادی
برخوردار نبودن از منابع و فرصت‌های اقتصادی برابر نسبت به سایر مناطق کشور؛
۲/ احساس تبعیض‌ منزلتی
برخوردار نبودن از منزلت اجتماعی برابر با دیگر شهروندان، موضع گیری نامناسب در برخی از رسانه‌های جمعی از  جمله برنامه‌های  تلویزیونی، فیلم‌های سینمایی،‌ مناسبات اجتماعی؛
۳/ وجود تبعیض سیاسی
برخوردار نبودن از امتیازات برابر و مساوی با دیگر شهروندان در دسترسی به مناصب (مدیریتی) و اداره امور کشور بویژه در مورد هم‌وطنان سنی مذهب؛
۴/ احساس تبعیض فرهنگی
تعلل در اجرای کامل برخی از اصول قانون اساسی نظیر اصل ۱۵ و ۱۲ .
راهبردها و سیاست‌ها
۱/ تأمین مطالبات قانونی اقوام در چارچوب قانون اساسی (اصول ۱۲، ۱۵، ۴۸ و۱۰۰)؛
۲/ باور به تنوع قومی در ایران و نگاه فرصت‌محور به اقوام ایرانی به عنوان یک پدیده خدادادی؛
۳/ تهیه و تصویب لایحه مربوط به توسعه وظایف شوراهای اسلامی شهر و روستا به نحوی که الگوی مطلوب مدیریت قومی در ایران را امکانپذیر گرداند؛
۴/ توسعه متوازن اقتصادی و اجتماعی در مناطق قومی و مرزی طی یک برنامه مشخص جهشی و مدت‌دار همراه بااولوِیت اجرای برنامه بازسازی و توسعه همه جانبه مناطق آسیب دیده از جنگ در غرب و جنوب کشور؛
۵/  طرح توسعه محور شرق کشور شامل استانهای سیستان و بلوچستان و هرمزگان با استفاده از فرصت و نعمت مرزهای آبی و خاکی آن خطه
۶/ ضرورت تقویت اعتماد،‌ مشارکت و رضایت میان حاکمیت و اقوام از طریق توزیع عادلانه ثروت، قدرت و‌ منزلت؛
۷/ پرهیز جدی از تحریک و‌ توهین فرهنگی،‌ اجتماعی و مذهبی اقوام ایرانی ؛
۸/ مشارکت اقوام و مذاهب در عرصه‌های تصمیم‌گیری ملی و ایجاد احساس خودی دانستن ایشان و باور به نقش مؤثر آنان در سطح ملی؛
۹/ حذف موانع گزینشی برای ورود به نهادها و سازمان های مختلف ؛
۱۰/ ایجاد فرصت‌های آموزشی برابر همراه با حمایت‌های ویژه و جلوگیری از طرح‌هایی مانند بومی‌گزینی در دانشگاه‌ها؛
۱۱/ ارائه فرصت به شایستگان و تحصیل کردگان اهل سنت برای تصدی مشاغل اداری و مدیریتی در سطوح مختلف .
۱۲/ دفاع از استقلال تعلیم و تربیت در مدارس دینی اهل سنت مطابق اصل ۱۲ قانون اساسی.

امید است توسعه اقتصادی و اجتماعی  متوازن و پایدار ایران اسلامی در سایه شعار ایران پیشرفته با قانون، عدالت وآزادی با مشارکت همه اقوام ایرانی محقق گردد.

میر حسین موسوی

نشست ویژه هیات دولت پیرامون طرح های مصوب سفر رهبری به کردستان جمعه شب به ریاست پرویز داودی معاون اول رییس جمهوری در سالن اجتماعات بانک ملی کردستان در سنندج برگزار شد

به نام خدا

 

مردم شريف ايران ، هم ميهنان گرامي مناطق کردنشين

 

درجمعه شب چهارم ارديبهشت ماه در پي عمليات تروريستي گروهي مشکوک در شهرستان روانسر کرمانشاه ، متأسفانه تعداي از فرزندان اين مرز و بوم به ويژه تعدادي از نيروهاي پليس در حالي که برخي از آنان در حال استراحت بودند ، به شهادت رسيده يا مجروح شدند . انتشار اين خبر موجب انزجار عموم مردم ایران و به ویژه  مناطق کردنشين گرديد .

ما جمعي از فعالان فرهنگي و اجتماعی و سياسي  مناطق کردنشين کشور ، ضمن اعلام همدردي با بازماندگان اين عمليات ناجوانمردانه و تروريستي ، هرگونه فعاليت خشونت بار و مسلحانه را مخالف موازين انساني و حقوق بشری مي دانيم  و آن را محکوم مي نمائيم . اين قبیل اقدامات مانعي جدي در راه پيشبرد دموکراسي و حقوق بشر درايران است و نتيجه اي جز نا امني و تشديد نگاه امنيتي و پايمال شدن مطالبات مدني و عقب ماندگي و توسعه نايافتگي براي مردم  منطقه ، نخواهد داشت . مردم مظلوم منطقه بارها دستاوردهاي تهي و زيان آور چنين خط مشي هايي را تجربه کرده اند  و به خوبي آموخته اند که مطالبات مشروع و قانوني كردها تنها در روندي دمكراتيك و بيرون از دايره بسته و ويرانگر خشونت و سرکوب قابل پيگيري وتحقق است .

اميرآزادي ، منصوراميري ، روح ا... باقر آبادي ، عبدل باقري طاق بستاني ، شهسوار بسطامي ، ساسان بيدل ،
آزاد پرنيان ، محمد علي توفيقي ، خالد توکلی ، سامان رحماني ، عبدالله رمضان زاده ، ارسلان رمضاني ،
مهدي رنجبر، داريوش روشنک ، علي زرين ، فرشيد زنگنه ، رستم جلالی ، جلال جلالي زاده ،  ايرج جمشيدي ، رضا جمشيدي ، فرمان حاتمي ، هدايت حاتمي ، سيد مقدم حيدري زاده ، حامد فاضلي ، ابراهيم فتاحي ،
 امید قادری ، فرزاد قاسمي ، اسماعيل قيداري ، محمود سعيد زاده ، علي سليمي ، حشمت ا... سلطاني ،
بهرام سليماني ، سامان سليماني ، سيد حسن سيد زاده هاشمي ، حسين شاه اويسي ، شهرام صادقی ،
کورش صباغيان ، لطيف صفري ، حميد رضا صمدي ، ذکريا عباسي فر، محسن عباسي فر، ستار عزیزی ،
 صيد احمد عزيزي ، جمشيد عزيزي ، روشن عليمرادي ، نادر لطفي ، فردين لطفي ، مهران لیلانی ،
 نوشين محمدي ، بلال مراد ويسي ، حسين مرادي ، بابک معبدي ، کيوان مهرگان ، سيد محمد وحيد ميرزاده ، حجت مولايي ، فريبرز نجفي مهر ، مهدي نوروزي ، سید هاشم هدايتي ،محمدرضا  همتي ، محمد احسان هوشمند.

 پانزدهم اردیبهشت یکهزار و سیصد و هشتاد وهشت .

 

 نويسنده : دکتر محمد علي توفيقي

جمعه گذشته در جریان حمله یک گروه مسلح به پاسگاه پلیس راهنمایی و رانندگی در محدوده شهرستان روانسر استان کرمانشاه، متاسفانه تعدادی از نیروهای انتظامی که عمده تا سربازان وظیفه در حال استراحت شبانگاهی بوده اند به شهادت رسیدند و تعدادی نیز مجروح شدند.گرچه حوادث تلخی از این دست اولین درگیری نظامی و احتمالا آخرین آن در مناطق کردنشین نبوده است اما شرایط سیاسی – اجتماعی خاص کنونی کشور و نزدیک بودن زمان انتخابات ریاست جمهوری و همچنین همزمانی آن با تشدید تحرکات مشابه در شرق کشور و بمب گزاری های جدید در عراق که ظاهرا گروه هدف اصلی آن شهروندان عادی و بی دفاع ایرانی بوده است پرسش هایی را به ذهن متبادر می نماید که اصلی ترین آن این است که چرا اساسا در این مقطع زمانی دور تازه ای از خشونت های تروریستی در حال باز تولید و یا تقویت است؟ پاسخ به این پرسش و تبیین ابهامات ایجاد شده در خصوص ارتباط این موضوعات با مسائلی نظیر وضعیت بین المللی و منطقه ای ایران در سایه چالش هسته ای و عملکرد دولت نهم و چرایی وقوع تازه ترین آن در میان کردها موضوع این یاداشت کوتاه نیست و هدف من از نوشتن این سطور بعنوان کسی که خود در ابعاد مختلف قربانی خشونت های تروریستی بوده است تنها اشاره ای گذرا به یک نکته حقوق بشری است.
واقعیت آن است که هموطنان "کرد" همانند بسیاری از گروه های اجتماعی دیگر، مطالبات سیاسی،اقتصادی و فرهنگی برآورده نشده ای دارند که از دیرباز محل بحث، نزاع و حتی در مقاطعی زمینه ساز درگیری های خونباری بوده است که علاوه بر مصائب و رنج های دوطرفه، آسیب هایی نیزمتوجه توسعه عمومی کشور، رشد دمکراسی و تقویت همبستگی ملی نموده است.اما در چند سال گذشته بخصوص پس از پایان جنگ تحمیلی و تغییر شرایط جغرافیای سیاسی عراق که بارز ترین آن در توافق گروه های قومی و مذهبی آن کشور و قرار گرفتن یک رئیس جمهور کرد در راس امور اجرایی کشور نمود یافته است در مناطق کردنشین ایران نیز بتدریج اقدامات خشونت آمیز و رویکردهای مسلحانه رو به تضعیف گذاشته و در مقابل " گفتگو" و اتکا به روش های مدنی و مسالمت آمیز در حال تقویت بوده است البته دیرپا بودن مشکلات و برخی موانع دیگر، از میان رفتن کامل این نوع برخوردها را به تاخیر انداخته است . یکی از مهمترین موانع در مسیر برچیده شدن کامل این اتفاقات، وجود نگاه امنیتی بوده است که بجز کوتاه زمانی در دوران اصلاحات همواره بر مناسبات و روابط دو سوی این منازعات حاکم بوده است بگونه ای که یکی از اصلی ترین مطالبات نخبگان سیاسی – فرهنگی این مناطق همواره تغییر این نگاه زیانبار و ضد توسعه ای بوده است .
فضای غالب جهانی که به سوی تقویت "دیالوگ" و "پرهیز از هرگونه خشونت و تروریسم" در حال گسترش است واز دیگر سو اجماع عمده جریانات و نخبگان سیاسی اجتماعی "کرد" بر عدم امکان طرح مطالبات قانونی و مشروع هموطنان در فضای غیردمکراتیک و رادیکالی که در سایه سلاح های عده ای خشونت طلب، مسئولیت ناشناس و عقب مانده سیاسی که علیرغم همه آزمون های ناموفق و خونبار همچنان بر طبل خشونت می کوبند خود پاسخ در خور و مناسبی به اینگونه وقایع است اما رسالت روشنفکری و فضلیت برابر بودن حقوق انسان بر اساس اصول دینی و حقوق بشری ایجاب می نماید که فعالان سیاسی اجتماعی و نهادهای حقوق بشری داخل و خارج کشور (مخصوصا در میان کردها که همواره در این زمینه پیشتاز بوده اند)در برابر این تفاقات بی تفاوت نبوده و با محکوم نمودن ریخته شدن خون انسان های بی گناهی که اصلی ترین سرمایه های هر کشور محسوب می شوند عرصه را بر تکرار این دست از اتفاقات تنگ نموده و با اظهار همدردی با بازماندگان این حادثه تلخ که اتفاقا تعدادی از آنان نیز از اهالی استان های کردنشین بوده اند بیزاری و تنفر خود را با خشونت در هر شکل و از سوی هر کس اعلام نماییم.باور داشته باشیم که صلح، آشتی و دمکراسی دست یافتنی است مشروط به آنکه جنگ، قهر و استبداد در همه اشکال آن و از سوی هر کس که هست مذموم باشد.

گروه کامکارها پس از یکسال معطلی در صدور مجوز اجرا در شیراز بالاخره توانستد نخستین اجرای خود را در میان استقبال گرم مردم ، در تالار حافظ این شهر برگزار کنند.

ترجمه قرآن به زبان کردی در ترکیه از سوی دولت، در رسانه های بزرگ جهانی چون « بي.بي.سي » ، «آسوشيتدپرس» و«رويترز» بازتاب های گسترده ای یافت . به نوشته این رسانه ها، اين اقدام اهميت زيادي دارد و نشانه به رسميت شناختن حقوق حدود ‪ ۱۵‬تا20ميليون اقليت كرد در ترکیه محسوب مي شود.

PNA – سه‌رۆك كۆماری توركیا "عه‌بدوڵا گول" ئاشكرایكرد، له‌م نزیكانه‌دا هه‌نگاوی باش له‌باره‌ی چاره‌سه‌ری كێشه‌ی كورده‌وه‌ له‌ وڵاته‌كه‌یدا، ده‌نرێت.

سه‌رچاوه‌ هه‌واڵییه‌كانی توركیا بڵاویانكردۆته‌وه‌، سه‌باره‌ت به‌ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد له‌و وڵاته‌دا، "عه‌بدوڵا گوڵ" دوێنێ ئێواره‌ رایگه‌یاند، بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد له‌ توركیا هه‌نگاوی گرنگ ده‌هاوێژرێت و شتی گرنگیش رووده‌ده‌ن.

گوتیشی: ئه‌گه‌ر ئێمه‌ مه‌سه‌له‌ی كورد ره‌وانه‌ی ده‌ره‌وه‌ی سنووره‌كانی خۆمان بكه‌ین، هه‌ڵه‌ ده‌كه‌ین.

گوڵ ئه‌م لێدوانه‌ی بۆ رۆژنامه‌وانانی تورك دا له‌و كاته‌ی كه‌ له‌ فڕۆكه‌ دابوو و به‌ره‌و تاران له‌ رێ بوو، بۆ به‌شداریكردن له‌ كۆنگره‌ی "ئیكۆ" كه‌ له‌ ئێران به‌ڕێوه‌ده‌چێت و سه‌رۆكی عێراقیش "جه‌لال تاڵه‌بانی" وه‌كو میوان ئاماده‌ی ئه‌و كۆنگره‌یه‌

روزنامه نگاران کرد با صدور بیانیه ای تاکید نمودند:

مقاومت و مبارزه در کنار قلم ها برای دستیابی به آزادی

بدنبال تشدید فشارها بر مطبوعات کردی که در آخرین مورد آن دوهفته نامه "روژهه لات" به محاق توقیف رفت، دست اندرکاران مطبوعات لغو امتیاز وتوقیف شده در کردستان ایران بیانیه ای منتشر نمودند.امضا کنندگان این بیانیه که جمعی از شناخته شده ترین روزنامه نگاران کردستان و از طیف های مختلف هستند، با اشاره به  محدودیت های اقتصادی، امنیتی و سیاسی که مطبوعات کردی در چندسال گذشته با آن مواجه بوده است، ضمن اعتراض به روند موجود که عملا جامعه را به سوی انسداد هدایت می کند، نسبت به عواقب زیانبار این رویکرد غیر دمکراتیک هشدار داده اند. روزنامه نگاران کرد در عین حال اعلام کرده اند که در " مبارزه برای مردم سالاری "، به عنوان سربازان دمکراسی در عرصه ی قلم ، همواره نشان داده اند که با درک بهتر از آینده، اجازه نخواهند داد ساختارهای قدرت، اینگونه  "فراقانون نگر" و "لجام گسیخته از قانون"، به کار خود ادامه دهند. روزنامه نگاران کرد در این بیانیه همچنین تاکید نموده اند که تا در هم شکستن منافع خودخواهانه ی گروهی انحصارطلب برای دستیابی به مردم سالاری پایا ، در کنار قلم هایشان برای دستیابی به واژه مقدس " آزادی " مقاومت خواهند کرد.

 

متن کامل این بیانیه و اسامی امضاکنندگان آن به شرح ذیل می باشد:

 

بیانیه ی دست اندرکاران مطبوعات لغو امتیاز وتوقیف شده در کردستان

مطبوعات با داشتن اهمیت ذاتی که مهمترین نتیجه ی آن تامین فرصت برخورداری انسان ها در ایفا نمودن اهمیت مستقیم خود در آزادی موثر است، دارای کارکردهای های دانشی، ارزشی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی نیز هستند که علاوه بر تأمین تقاضاهای آگاهانه ی جمعی، در فرایند آموزش و پرورش، توسعه، ایجاد ارتباطات افقی میان مردم و  روابط عمودی در تعامل با نظام های حاکم و گسترش افق دید یک جامعه در توانمندسازی بهینه، نقش موثر سازماندهی خود را ایفا می نمایند. برهمین اساس، حتی نظام های خودکامه نیز از محوریت آنها آگاه و با اعتقاد ابزاری و ضمنی به حضور مطبوعات در عین هراس از "دگر اندیشی" ،به وجود " مطبوعات وابسته به دولت "، -" ظاهراً مستقل اما وابسته " و نهایتاً " ارگان حکومتی"-گردن نهاده اند. هر نظام حکومتی در تلاش است وجهه ی خود را به صورتی که در قالب یک یا چند روزنامه و رسانه در غیرمردمی ترین حالت اما شبیه  تکثر مطبوعاتی در نظام های توسعه یافته ی سیاسی به ساخت عملی در آورد و از این طریق به اعمال خود مشروعیت بخشد .

در سال های اخیر ، مطبوعات و روزنامه های انتشاریافته در کردستان، در عین مواجهه با محدودیتهای اقتصادی، امنیتی، نظامی و انتظامی، توانسته اند تا حدود زیادی نقش کارکردی خود را در جهت توانمندسازی اندیشه  انجام و در مخاطب قرار دادن سیستم حکومتی در منطقه برای پذیرش برخوردی عادلانه تر تلاش کنند. اما متاسفانه، بازوان اجرایی و قضایی نظام حاکم در کردستان ، اکنون  خود را در مرحله ای از تاریخ می بینند که هیچ رسانه ای را برنمی تابند و در مسیری قرار گرفته اند که با توقیف هر روزه ی مطبوعات کردی ، مسدود نمودن وبلاگ ها، سایت ها و هر آنچه نمود اطلاع رسانی صحیح و مبتنی بر حقایق است، جامعه را به سوی انسداد کامل هدایت می کنند .

توقیف ، لغو پروانه ، تهدید مدیران مسئول رسانه ها به منظور برکناری سردبیران ، خبرنگاران و هیات های تحریریه ، انتصاب های مبتنی بر ضرورت تایید صلاحیت از سوی نهادها ی امنیتی و انتظامی ، ممنوع القلم نمودن نویسندگان و روزنامه نگاران دگراندیش، نظارت بر محتوای روزنامه ها و هفته نامه ها پیش از چاپ در چاپخانه ها، تغییر محتوای روزنامه ها و هفته نامه های مستقل و خوش نام پس از تغییر در چیدمان اعضای تحریریه و سرانجام بازداشت و محاکمه و محکومیت روزنامه نگاران به بهانه های واهی و اتهامات بی پایه و اساسی نظیر تجزیه طلبی، تفرقه افکنی و دور کردن مردم از واقعیت ها به منظور جلوگیری از حضور هیأت منصفه ، محکومیت های طولانی مدت، تبعید و اخیراً تهدید به مرگ روزنامه نگاران و خانواده های ایشان، این تعبیر را بیش از پیش به ذهن متبادر می سازد که اگرچه روزنامه نگاری در ایران راه رفتن روی میدان مین است اما شاید روزنامه نگاری در کردستان، پاگذاشتن بر خود مین باشد .

سیستم اکنون مشکلات ناشی از اداره و کنترل استان های کردنشین و به عبارتی ناکارایی خود را به گردن مطبوعات انداخته و با توقیف و لغو پروانه ی هفته نامه های " پیام مردم " ، " پیام کردستان "، "ئاسو " ، " روژهه لات "، " کرفتو " ، "هاوار "، " ندای دانشجو " و  تهدید مطبوعاتی چون  " راسان " و " ژیوار " به برکناری سردبیر و هیات تحریریه و وادار نمودن ایشان به استعفا و تغییر در ماهیت و محتوای برخی نشریات پس از رفع توقیف به سبک و سیاق امنیتی و انتظامی، اکنون کردستان را به سوی مسیری پیش بینی نشده اما خطرناک هدایت می کند و شاید آنچه که می توانست منبعی برای بهره گیری از فرصت ها باشد اکنون با عارضه ای بسیار خطرناک به نام " تهدید " مواجه شده است .

متاسفانه اکنون " منافع ملی "، " مصالح ملی " و واژگانی از این دست ، یعنی منافع و مصالح گروهی کوچک که در رأس ساختار قدرت قرار دارند و آموزه ها و آزموده های ما در سالیان اخیر نشان می دهند که بنیان ها و مجراهای عملی آنان ، شکلی کاملاً ستمگرانه و به دور از عدالت و انصاف به خود گرفته اند .

آنچه امروز، قدرت حاکم نشان می دهد بیانگر یک تغییر اساسی در دور شدن از آرمان های اولیه، انحصارگرایی و دخالت در تمامی حوزه ها و نزدیک شدن به بیماری مهلک خودکامگی و استبداد است.

اکنون قوه ی مجریه بدون توجه به امر داوری و قضا و تصمیمات آن – دیگر مفهوم حقوق بشر و مردم سالاری به کنار – خود رسماً اقدام به غربالگری " خود منفعت طلب " از " دیگری حقیقت نگر "  نموده و با کوتاه کردن مسیر توقیف و لغو پروانه از مجاری قضایی دست به اقدام  می زند .

تلاش مطبوعات " حقیقت جو " و روزنامه نگاران " آزاد " در سال های اخیر در کشور به طور عام و کردستان به ویژه، برای حفظ  " نظم واقعی"  برخاسته از آگاهی جامعه و پرهیز از " انتظام " دست ساخته و پرهزینه دستگاه های گوناگون امنیتی ، نظامی و انتظامی بوده است و به همین خاطر، با پرهیز از " حداقل گرایی" ،" حداقل اندیشی" ، " ناحق نگری " و "چشم پوشی از واقعیات"در غیاب سایر نهادها ی جامعه مدنی بیشترین هزینه ها را به خاطر تصمیم سازی ها و تصمیم گیری های    "حق اندیش"، "عدالت جو" و "واقعیت نگر" خود پرداخته است .

واقعیت این است که اشکال مختلف کنترل و اعمال قدرت بر ارکان دمکراسی ، تعریف نقش مردم به عنوان نظاره گر و بعضاً سیاهی لشکر ، همچنین محروم نمودن ایشان از دستیابی به اطلاعات و اخبار صحیح و مطبوعات و رسانه های مستقل، نه تنها "واحدهای دمکراتیک تکثرگرا" را به بیرون از صحنه  نخواهد راند بلکه به تعریف "مفاهیمی عمومی از اندیشه ی سیاسی" و به تبع آن ، "ایده های فناناپذیر" خواهد انجامید که دیگر نه تنها هیچ تعاملی با اهداف تعیین شده توسط "منشور حکومتی" نخواهند داشت بلکه قیود وسیع به وجود آمده را دستمایه ی شناخت و شناساندن هرچه بیشتر ماهیت مردم سالاری و زندگی مردم سالارانه درچارچوب ارکان دمکراسی و به ویژه رکن چهارم آن       – مطبوعات – قرار خواهند داد .

روزنامه نگاران در " مبارزه برای مردم سالاری "، به عنوان سربازان دمکراسی در عرصه ی قلم ، همواره نشان داده اند که با درک بهتر از آینده، اجازه نخواهند داد ساختارهای قدرت، اینگونه "فراقانون نگر" و "لجام گسیخته از قانون"، به کار خود ادامه دهند و با گوشزد نمودن تبعات دهشتناک مسدود نگاه داشتن جریان آزاد اطلاعات، دمکراسی را لازمه ی حکومت مردم سالار پایا ، ضامن حقوق انسانی و تضمین کننده اراده ی مردمی می دانند . امروزه "جاذبه ی اخلاقی" حکومت های مردم سالار، تقریبا در همه جا پذیرفته شده است  و فراتر از آن ، اراده به آزادی  " و "اراده به دانستن"، عین فضیلت و انسانیت تلقی می گردد . باور ما آن است که دمکراسی به عنوان یک واژه ی فرآیندی، "جریان تبدیل کیفی انسان و دستیابی به انسانیت مقتدرانه" است و هیچکس با هیچ ابزاری نخواهد توانست مانع این "تکامل کیفی" شود.

"آگاهی های عمیقاً انسانی شده"، توقیف ، لغو پروانه ، تغییر در ساختار نرم افزاری مطبوعات با هدف تحریف و تغییر محتوا و بازداشت و محاکمه و محکومیت روزنامه نگاران و یاران قلم را برنخواهد تافت و مقاومت روزنامه نگاران کرد تا در هم شکستن منافع خودخواهانه ی گروهی انحصارطلب برای دستیابی به مردم سالاری پایا ، سرآغاز مبارزه ی نوین ما در کنار قلم هایمان برای دستیابی به واژه مقدس " آزادی  " خواهد بود .

 

 

  اسامی امضاکنندگان به ترتیب حروف الفبا:

1.       آزادیخواه،جلیل (سردبیر هفته نامه ی ئاسو)

2.       ابریشمی، عبداله (نویسنده و پژوهشگر)

3.       احمد زاده، امید (خبرنگار هفته نامه ی ئاسو, شورای تحریریه ی هفته نامه دیدگاه)

4.       اسدی، محمدتوفیق (نویسنده, پژوهشگر و روزنامه نگار)

5.       اسکندری، محمدرضا (نویسنده, پژوهشگر و روزنامه نگار)

6.       بیگی زاده، امید (دبیر سرویس خبر هفته نامه پیام مردم)

7.       توفیقی، محمدعلی (سردبیر دوهفته نامه های هاوار و روژهه لات در دور دوم)

8.       توکلی، خالد (نویسنده و پژوهشگر)

9.       تیفوری، منصور (هیات تحریریه ی روزنامه ی آشتی و هیات تحریریه ی فصلنامه ی ژیوار)

10.   جلالی زاده، جلال (مدیر مسئول سابق هفته نامه سیروان و عضو شورای سیاست گذاری   دو هفته نامه روژهه لات در دور دوم)

11.   چارداولی، حامد (مدیر مسوول ماهنامه ی ندای دانشجو)

12.   حاجی زاده، جلال (دبیر سرویس سیاسی و عضو هیئت تحریریه  ماهنامه راسان)

13.   حسن پور،عدنان (شورای تحریریه ی هفته نامه ئاسو)

14.   حسینی،عدنان (شورای تحریریه ی هفته نامه ئاسو)

15.   حسینی،ناهید (شورای تحریریه ی هفته نامه ئاسو)

16.   خدیو، صلاح الدین (شورای تحریریه هفته نامه ی پیام کردستان و شورای سیاست گذاری    دو هفته نامه روژهه لات در دوره دوم)

17.   خرمی، طاهره (نویسنده, پژوهشگر و روزنامه نگار)

18.   خوشحالی، بهزاد (هیات تحریریه ی هفته نامه ئاسو، شورای سردبیری ماهنامه ی ندای دانشجو و سردبیر فصلنامه ژیوار)

19.   رسولپور، سامان (نویسنده, پژوهشگر و روزنامه نگار)

20.   زارعی، مختار (نویسنده, پژوهشگر و روزنامه نگار)

21.   ساعدی، سعید (هیات تحریریه ی ئاسو، هیات تحریریه ی دیدگاه و شورای سردبیری ندای دانشجو )

22.   سلامی، اسعد (نویسنده، پژوهشگر و روزنامه نگار)

23.   سلیمانی، سامان (سردبیر دوهفته نامه روژهه لات در دور اول)

24.   سوران، حسینی (مدیر مسوول نشریه ی دانشجویی هاوری و خبرنگار هفته نامه ی کرفتو)

25.   شیخی، شهاب الدین (دبيرسابق بخش فارسي روزنامه‌ي آشتي و دبير سرويس اجتماعي ماهنامه گفتمان نو)

26.   صالح، ئاسو (هیئت تحریریه هفته نامه دیدگاه)

27.   طلوعی،رویا (شورای تحریریه هفته نامه ی ئاسو و سردبیر هفته نامه راسان)

28.   عبدالرحیم زاده، رحیم (دبیر بخش کردی دوهفته نامه های هاوار و روژهه لات در دور دوم) 

29.   قربانی فر، یونس (عضو هیئت تحریریه  ماهنامه راسان)

30.   قوامی، اجلال (دبیر گروه سیاسی هفته نامه پیام مردم)

31.   کبودوند،محمد صدیق (صاحب امتیاز و مدیر مسوول هفته نامه پیام مردم)

32.   کرد نسب، ئاکو (خبرنگار هفته نامه ئاسو، مسوول بخش خبر هفته نامه کرفتو و مدیر داخلی فصلنامه ژیوار)

33.   کردپور،خسرو (مدیرآژانس خبری موکریان و همکار هفته نامه های کرفتو،پیام مردم و راسان)

34.   کردستانی، بهزاد (نویسنده و روزنامه نگار)

35.   محمود، سعیدزاده (نویسنده، پژوهشگر و روزنامه نگار)

36.   مدنی، امین (مدیر اجرایی هفته نامه کرفتو و مدیر فنی فصلنامه ی ژیوار)

37.   مدنی، لیلا (مدیر مسوول هفته نامه  کرفتو و مدیر اجرایی فصلنامه ی ژیوار)

38.   مولودی، عبدالعزیز (نویسنده، پژوهشگر و روزنامه نگار)

39.   نوری، فریدون (نویسنده و پژوهشگر)

40.   ولدبیگی، بهرام (سردبیر سابق روزنامه آشتی)

 

دوهفته نامه کردی- فارسی «روژهه لات» که حکم توقیف آن از سوی دیوان عالی کشور نقض و از 11 آبان 87  درمناطق کردنشین  مجددا امکان انتشاریافته بود برای باردوم به استناد تبصره ذیل ماده 11 قانون مطبوعات به محاق توقیف رفت و این بار لغو امتیاز شد.

تصمیم لغو امتیاز پروانه انتشار «روژهه لات» از سوی علیرضا ملکیان دبیر هیئت نظارت بر مطبوعات به «عبدالله سهرابی» صاحب امتیاز ومدیر مسئول آن ابلاغ شده است.

ملکلیان درنامه توقیف روژهه لات نوشته است که  با« تصمیم 11 دی ماه هیات نظارت بر مطبوعات»به عمر کوتاه روژهه لات پایان داده شده است. دردوره جدید تنها 5  شماره از این دوهفته نامه به سردبیری      دکتر محمد علی توفیقی منتشر شد. همچنین دکتر جلال جلالی زاده،دکتر صلاح الدین خدیو،دکتر محمدعلی توفیقی وعبدالله سهرابی اعضای شورای سیاستگذاری این نشریه را تشکیل می دادند.

ماده 11 می گوید:«رسيدگي به درخواست صدور پروانه و تشخيص صلاحيت متقاضي و مدير مسئول به عهده هيأت نظارت بر مطبوعات است وتبصره ذیل ماده 11 تصریح دارد: در صورتي كه صاحب پروانه يكي از شرأيط مقرر در ماده 9 اين قانون را فاقد شود، به تشخيص هيأت نظارت مقرر در ماده 10 و با رعايت تبصره هاي آن، پروانه نشريه لغو مي شود.

دکترمحمد علی توفیقی گفت: درحالی عصر امروز توقیف روژهه لات به مدیرمسئول ابلاغ شد که شماره جدید این نشریه به دست چاپ سپرده شده بود.او گفت که متاسف است درحالی که تیتر شماره پیشین "روژهه لات" بر گفت وگووآشتی بعنوان بهترین راه «حل مسئله کرد» تاکید می کرد، عملکرد اشتباه حاکمان، فضای منطقه را به جای گفت وگو به سوی انسداد وحذف بستر گفتمان پیش می برد. وی افزود این نوع برخوردها تنها به تشدید رویکردهای خشونت آمیز یاری می رساند.

در شماره جدید «روژهه لات»  گفتگویی با خانواده ابراهیم لطف الهی (دانشجوی سنندجی که سال گذشته با مرگی مشکوک در بازداشتگاه درگذشت)، گزارشی تحلیلی از علل عقب ماندگی های اقتصادی ازنگاه اقتصاددانان ومسئولان دولتی و سرمقاله ای از دکترعبدالله ابریشمی با عنوان «درد بیگانگی درایران»  به چشم می خورد،که امکان انتشار نیافت.

  PNA- عه‌بدولغه‌فار عه‌بدوڵڵا/ هه‌ولێر- ناسری ره‌زازی له‌ لێدوانكێ دا رایگه‌یاند "له‌ به‌رهه‌م هێنانی دوایین ئه‌لبومی گۆرانییم، زیاتر له‌ په‌نجا هه‌زار دۆلارم خه‌رجكرد، به‌ڵام هیچ كۆمپانیایه‌ك له‌ كوردستان نه‌یانتوانی چاره‌گێكی ئه‌و پاره‌یه‌م بده‌نه‌وه‌". 

له‌میانه‌ی لێدوانێكی تایبه‌تدا بۆ ئاژانسی په‌یامنێر هونه‌رمه‌ندی گۆرانیبێژی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان ناسری ره‌زازی رایگه‌یاند "كاری به‌رهه‌م هێنانی دوایین ئه‌لبومی گۆرانییم به‌ كۆتاهاتووه‌، كه‌ خۆی له‌ (12) تراكی گۆرانی ده‌بینێته‌وه‌، به‌ڵام جارێ هیچ ناوێكم بۆ ئه‌و ئه‌لبومه‌م دانه‌ناوه‌".

ره‌زازی ده‌رباره‌ی ئه‌و ئه‌لبومه‌ تازه‌یه‌ی گوتیشی "ئه‌و سیدیه‌م به‌ ئه‌رك و ماندوبوونێكی یه‌كجار زۆر هاتۆته‌ بوون، هه‌موو كاره‌كان له‌ سه‌ر ئه‌رك و گیرفانی خۆم به‌رهه‌مم هێناوه‌، به‌ داخه‌وه‌ له‌ وڵاتی ئێمه‌ تا ئێستا هونه‌رمه‌ند ده‌بێ خۆی به‌دوای كاره‌كانی خۆی دا رابكات و پاشانیش ده‌بێ خه‌می ئه‌وه‌ بێ كێ بۆی بڵاو بكاته‌وه‌".

هونه‌رمه‌ند هه‌روه‌ها گوتی "له‌و سیدیه‌مدا زیاتر له‌ (000 50) دۆلارم خه‌رجكرد، كه‌چ دوای ته‌واو بوونی كاره‌كان گفتوگۆم له‌گه‌ڵ چه‌ندین كۆمپانیا كرد له‌ كوردستان، گوایه‌ كار و به‌رهه‌می هونه‌ری به‌رهه‌م دێنن و بڵاوی ده‌كه‌نه‌وه‌، كه‌چی نه‌یانتوانی پاره‌ی چاره‌گێكی ئه‌و خه‌رجیه‌م پێ بده‌نه‌وه‌، ئیتر كاری هونه‌ری به‌و شێوه‌یه‌ چۆن ده‌كرێ؟ چۆن ده‌توانین به‌رده‌وامیمان هه‌بێ؟".

ناسری ره‌زازی هونه‌رمه‌ند له‌ كۆتایی دا رایگه‌یاند "ئێستاكه‌ كۆمپانیای چوار چرا له‌لایه‌ن عیرفان زه‌نگه‌نه‌ به‌رِێوبه‌ری ئه‌و كۆمپنیایه‌ برِیاری داوه‌ ئه‌ركی چاپ و بڵاو كردنه‌وه‌ی سیدیه‌كه‌م بگرێته‌ ئه‌ستۆی خۆی و بڵاوی بكاته‌وه‌، سوپاسیان ده‌كه‌م كه‌ ئه‌و ئه‌ركه‌یان گرته‌ ئه‌ستۆی خۆیان، هیوادارم كارێكم كردبێت به‌دڵی هه‌موو لایه‌ك بێت". 
 

گذشته،حال وآینده کردستان عراق در گفتگوی اختصاصی "روژهه لات" با نماینده حکومت اقلیم کردستان در ایران

(بخش اول)

 

آشتي وگفت وگو بهترين راه ‌حل "مسئله كرد"

گفتگو: محمد علی توفیقی

ناظم عمر دباغ متولد 1948 شهر کویه کردستان عراق- محل تولد جلال طالبانی- است. او در سن هفده سالگی به عضویت پارت دمکرات کردستان عراق در آمد. در سالهای جوانی در کنار شغل معلمی به فعالیت های جدی سیاسی نیز پرداخت و همچون اکثر کردها طعم تلخ آوارگی و زندان را چشید.در سپتامبر 1979 با درخواست سران جنبش سوسیالیستی کردستان (هسته اولیه تشکیل دهنده اتحادیه میهنی کردستان) و شخص مام جلال به صفوف انقلابیون و پیشمرگه ها می پیوندد و از آن زمان تاکنون بعنوان یکی از نزدیکترین یاران طالبانی در جایگاه های مختلف حزبی و اجرایی به مبارزه خود ادامه داده است. اداره دفتر سیاسی اتحادیه میهنی در هه ولیر، معاون وزیر آموزش اقلیم در کابینه های اول و دوم و نماینده اتحادیه میهنی کردستان در ایران برخی از مهمترین مسئولیت های ماموستا ناظم در سالیان گذشته است.او اینک نماینده حکومت اقلیم کردستان در ایران است.

سرزمین رازآلود کردستان عراق، با عبوراز دیروز جنگ و کشتار و مرگ می رود تا به زندگی مسالمت آمیز و همراه با رفاه و آسایش امروز لبخند زند. سرزمینی که بعثی های  تشنه به خون ساکنانش، به ویرانی آبادی هایش قناعت نکردند وحیات200 هزار انسان بی گناهش را درگودال های عقده وکینه ریگزارها درمنظر چشم های خورشید خاموش، قربانی کردند . چنان که تاریخ هم شرمگین وسرافکنده شد که چگونه هزاران انسان کردتبار به جرم هویت شان زنده به گورشدند تا«انسان نما»های تشنه به خون حلال شده کردها در جریان فاجعه انفال، لبخند رضایت سردهند.اما تاریخ با همه تلخی هایش برای کردها اینک روزگاری سپری شده است که باید از آن  درس گرفت.حاصل آن همه سال مبارزه و آواره گی و ریخته شدن خون هزاران کرد، تشکیل اقلیم کردستان است. اقلیمی که  دولتمردانش در سایه واقع بینی و درک صحیح از شرایط امروز، هوشمندانه درجغرافیای آشوب زده سرزمین          بین النهرین  از دمکراسی  و آزادی و توسعه سخن می گویند وپرچمدار گفت وگو وزندگی برابر ومسالمت آمیز در چارچوب عراق فدرال هستند. گفتگوی اختصاصی روژهه لات با نماینده حکومت اقلیم کردستان در ایران که برای کنکاشی در گذشته، حال و آینده کردستان عراق صورت گرفت حاوی نکات چشم گیر فراوانی است. شناخت دقیق از مسئله کرد،تفکیک میان آرمانگرایی و واقع بینی،رمزگشایی از علل موفقیت کردهای عراق و آسیب شناسی آینده پیش رو، وضع موجود اقلیم،ضرورت استفاده از روش های نوین مبارزه و تاثیر اپوزیسیون کرد ایرانی مستقر در عراق بر روابط اقلیم با جمهوری اسلامی ایران و برخی نکات مهم دیگر هر کدام به نوبه خود خواندنی و مهم هستند  اما برجسته ترین نکته این گفتگو، خوش بینی کاک ناظم نسبت به "آینده کرد" است.او خود می گوید که همین خوش بینی بوده است که امکان تداوم بیش از 40 سال مبارزه سخت و پرفراز و نشیب را برایش فراهم نموده است.

 

*روژهه لات: روایت مبارزین قدیمی کردستان عراق در مورد «مسئله کرد»که در دوره های مختلف تاریخ عراق با آن مواجه بوده اند می تواند برای خوانندگان  ما جالب و شنیدنی باشد، لطفا برایمان از مشکلات کردها درگذشته ها بگوئید؟

- ضمن تشكر از شما كه اين فرصت را ايجاد كرده‌ايد تا از طريق «روژهه‌لات» ديدگاهها و اطلاعات خود را در اختيار مردم قرار دهم. اگر بخواهيم مسئله كرد را از منظر تاريخي بررسي نماييم از قديم‌الايام در زمان صفويه و عثماني و امارت‌هاي آن دوره همچون بابان هميشه مسئله‌اي در منطقه به نام مسئله كرد وجود داشته است. اما متاسفانه همچنانكه در شرفنامه هم به آن اشاره شده است بيشتر مشكل به عدم اتحاد امراي كرد و عشاير مختلف آن بازمي‌گردد كه روزي به تفكر اسلامي صفوي و روز ديگر به عثماني گرايش پيدا مي‌كردند.

اگر به پيشينه تاريخي بازگرديم مي‌توانيم دلايل و مستندات فراواني براي اثبات اين تفرق بيابيم كه كه اكنون مجال گفتگو درباره‌ي آن نيست. اما آنچه كه من در طول عمر خود ديده‌ام يك مسئله ملي بوده است به اينصورت كه مثلاً در شهر كويه، عليرغم اینکه ما كرد بوديم، لباس كردي مي‌پوشيديم و با زبان كردي حرف مي‌زديم و به عنوان دانش‌آموز از اول ابتدايي به زبان كردي درس مي‌خوانديم اما اكثر اوقات احساس مي‌كردیم كه اين فقط يك ظاهرسازي است تا مسئله اصلي به فراموشي سپرده شود،  البته اين نشان از زيركي رژيم‌هاي آن وقت عراق داشت زيرا در ظاهر نشان مي‌دادند كه حقوق كردها را رعايت كرده‌اند و آنها حق دارند به زبان مادريشان صحبت كنند و لباس كردي هم بپوشند! اما از منظر سياسي، اجتماعي و فرهنگي كمبودهاي فراواني داشتيم كه عمده‌تاً ناشي از ناديده گرفتن حقوق ملي کرد بود.

در جريان انقلاب 14 تموز كه عبدالكريم‌قاسم كودتا كرد، به محض وقوع كودتا، احساس شد كه كردها و احزاب و گروه‌هاي سياسي كرد نيز بخشي از كودتا بوده‌اند و مردم كرد نيز همچون تمام مردم عراق به خيابانها ريختند و با شعاردادن و مطرح‌كردن خواسته‌هايشان، پشتيباني خود را از تشکیل جمهوري عراق در آن دوره نشان دادند. به همين دليل عبدالكريم‌قاسم در نخستين قدم سعي كرد مرحوم ملامصطفي‌بارزاني و كساني كه همراه او پس از سقوط جمهوري مهاباد آواره روسيه شده بودند را بازگرداند به اين ترتيب با استقبال گرم و باشكوهي ملامصطفي و همراهانش به كردستان بازگشتند. اين مسئله باعث شد كه احساسات ملي‌گرايانه در كردها مجدداً تقويت شود. اما متاسفانه اين شرايط ديري نپائيد و تفكر شووينيستي و ديكتاتوري و سلطه‌ي عرب در حكومت مركزي عراق دوباره مشكل‌سازشد و مردم كردستان نتوانستند حقوق خود را در عراق اعاده كنند. به همين دليل پس از چندين نشست، گفتگو و مذاكره بي‌حاصل، دوباره در كردستان عراق علم مبارزه برافراخته شد و جنگ مسلحانه آغاز گشت. در آن دوران پارت دمكرات كردستان به رهبري مرحوم ملامصطفي بازراني تنها حزب موجود بود كه عملاً رهبري حركت جديد را نيز به عهده داشت.

*روژهه‌لات- آغاز دوباره مبارزه به چه سالهايي برمي‌گردد؟

- سال 1961، هنگامي كه جنگ مسلحانه در 11 ايلول 1961 آغاز شد، براي اولين بار هواپيماهاي جمهوري عراق درزمان عبدالكریم‌قاسم، كردستان را بمباران كردند. در آن مقطع حزب كمونيست، رهبري عراق را برعهده داشت.

به ياد دارم كه آن زمان شهر كويه نيز بمباران شد و چندين نفر شهيد و چندين نفر نيززخمي شدند. وقتي  ملت كرد مبارزه را آغاز كرد، حكومت عراق هم به شكل وحشيانه‌اي به مقابله با مردم كرد پرداخت و به كردستان لشكركشي كرد، من آن زمان در كويه دانش‌آموز ششم ابتدايي بودم. اكثر مردم كويه زماني كه ارتش عراق وارد شهر شد آنجا را ترك كردند و اشغالگران خانه‌ هاي بسياري از افرادي را كه جزو مبارزین بودند ويران كردند. فكر مي‌كنم هنوز آثار خانه‌هاي ويران شده‌ي آن زمان باقي مانده باشد. اين ویرانگری نيت شوم ارتش عراق را آشكار ساخت، بگونه ای که در جاده‌ها بسياري از مبارزین دستگیر شده را اعدام كردند. بی رحمی و شقاوت در حدی بود که  زنی را با كودكي كه در بغل اش بود در خانه‌اش شهيدكردند. اين رفتارهای ددمنشانه باعث شد مبارزه گسترده‌تر شود.

تا اينكه در سال 1963 از سوي حزب بعث انقلاب شد و عبدالكریم‌ قاسم از حكومت ساقط گرديد و عبدالسلام‌عارف جاي وي را گرفت و براي نخستين بار طرفداران حزب بعث که عمده تا  شوونيست‌هاي عراق بودند، زمام امور را به عهده گرفتند. آنها نيز براي مدت كوتاهی به نام مذاكره، حقوقي براي ملت كرد قائل شدند گرچه هدف اصلی آنان این بود که  كودتايشان به نتيجه ‌برسد و از پشتيباني کردها بهره‌مند شوند.لذا در مقطع کوتاهی آرامش به كردستان بازگشت و رهبري سياسي كرد مذاكره را پذيرفت . اما حاکمان جدید نيز همچون عبدالكریم‌قاسم وقتي قدرتشان را تثبيت كردند دوباره بناي مخالفت وجنگ را با كردها گذاشتند.

در این دوران باني اصلي مذاكرات با ملامصطفي، صدام‌حسين بود البته او در آن زمان معاون رئیس جمهور بود اما از نفوذ و جایگاه خاصی در هیئت حاکمه برخوردار بود و خود او معاهده‌ي 11 آذار را در سال 1970 با ملامصطفي امضا كرد اما 4 سال پس از اعلام آتش‌بس و زمانیکه  قدرت خود را تثبيت كردند دوباره جنگ با كردها را آغاز نمودند و 9 ما ه بعد از آن، صدام‌حسين به عنوان فرد شماره يك قدرت عراق، قرار داد الجزاير را با شاه ايران امضا كرد که  باعث وارد آمدن ضربه سختی بر پیکره جنبش كرد شد. پس از این واقعه تلخ تعدادی از مبارزین آواره گوشه و کنار دنیا شدند، تعدادي به عراق بازگشتند وبرخی نیز در ايران ماندند. اما احساس ملي كرد و رنجهايش بزرگتر از  آن بود که این موانع بتوانند جنبش را به خاموشی بکشانند و با وجود تمام فشارها، آزادیخواهان كرد مدام در اين فكر بودند كه مبارزه  را ادامه دهند به همين دليل مدتي كوتاه بعد از قرارداد الجزاير اتحاديه‌ي‌ ميهني كردستان تاسيس شد و پارت دموكرات نيز دوباره به ميدان آمد و مبارزه نوینی آغاز شد.

*روژهه لات- می توان این مقطع را سرآغاز انشعاب در پارت دمکرات کردستان محسوب کرد؟

- البته از سال‌هاي 1964 تا 1970 در مبارزات كردها نوعي انشعاب و دودستگي ميان ملامصطفي و دفتر سياسي به وجود آمده بود، اما در جریان انقلاب 11  آذار دوباره دسته‌هاي مختلف كرد ، مانند جناح مكتب سياسي وابسته به مام‌جلال و جناح وابسته به پارت‌دمكرات متحد شدند. بعد از قرارداد الجزاير در سال 1974همه گروها سلاح‌ها را زمين گذاشتند و سپس افرادي از اعضاي مكتب سياسي و افراد وابسته به پارتي كه مي‌خواستند مبارزه را تداوم بخشند، دوباره به ميدان آمدند اما چون زمينه فراهم نبود تصميم گرفتند به كردستان بازگردند. من خودم جزو همين افراد بودم كه در آن زمان در اردوگاه «ربت» به‌سر مي‌بردم. هنگامي كه به كردستان بازگشتيم در اولين فرصت تشكلي جديد برای احیای مبارزه و جاری کردن خون تازه در رگ جنبش شكل گرفت كه همان اتحاديه‌ي ميهني كردستان عراق بود. پس از اتحاديه‌ي ميهني، برادران پارتي نيز تحت عنوان «قياده موقت» به ميدان آمدند. البته متاسفانه در مقاطعی،  پديده‌ي جنگ داخلي و آنچه که ما آن را برادركشي مي‌ناميديم مانع از آن بود كه نيروهايمان متحد شوند، اما خوشبختانه سرانجام متحد شدیم و آنچه امروزه در كردستان مي‌بينيد حاصل اين اتحاد است و ثابت شد كه تنها با اتحاد است كه مي‌توانيم كاري براي ملت كرد انجام دهيم.

با تشكيل اتحاديه‌ي ميهني كردستان و بازگشت برادران پارتي در سال 1978، حكومت نيز با وحشيگري هايش به مقابله با  جنبش كردها برخاست و جداي ازچندين شهرك ،نزديك به 4350 روستاي كردستان خالي از سكنه و ويران شد. اما هیچکدام از این فشارها باعث نشد كردها تسليم شوند بلكه خود عاملي شد تا مبارزه گسترده و مستحكم تر شود، زیرا مردم کرد با جوش ‌و ‌خروش و به شكل حماسي‌تری از  آن حمایت کردند.

صدام حسين پس از آنكه عليه احمد‌حسن‌البكر كودتا كرد، مغرورتر شد و باعث شد جنگ  بین ايران و عراق بوجود بيايد که بنظرم همین مسئله زمينه‌ي توسعه‌ي بيشتر مبارزه را فراهم نمود. چون از يكسو باعث عقب‌نشيني ارتش عراق از نواحی خالي از سكنه‌ي كردستان شد و از سوي ديگر پيشمرگ‌هاي كرد از فضا و آزادي عمل بيشتری برخوردار شدند.

*روژهه لات- البته صدام بعدها متوجه این نکته شد و اقداماتی هم برای صلح با کردها انجام داد.

- بله،در سال 1984 صدام حسين تلاش كرد مذاكراتي با رهبران سياسي كرد و اتحاديه‌ي ميهني داشته باشد. اتحاديه‌ي ميهني نيز همچون جبهه‌اي سياسي كه هميشه به مبارزه‌ي سياسي و ديپلوماتیک باور داشته است، وارد این مذاکرات شد زیرا همیشه اعتقاد داشته ایم كه بهترين راه ‌حل "مسئله كرد" و احقاق حقوق ملت كرد آشتي ، مذاكره و گفتگو است. به همين دليل درهيچ مرحله‌اي نه از جنگ ترسيده ایم که از آن فرار کنیم و نه از گفتگو هراسي داشته ایم که از آن گریزان باشیم. چون به باور ما كار حزبي و مبارزه وسيله است نه هدف. به همين دليل اتحاديه‌ي ميهني در سال 1984 راه گفتگو با حكومت عراق را برگزید. اما سياست خارجي عراق و بعضي كشورهاي همسايه و همچنين سياست های شوونيستي برخي از اعراب باعث شد که این مذاکرات نیز بی نتیجه بماند و ميان صدام و رهبران سياسي كرد تعارض به‌وجود آيد و دوبارجنگ شروع شد.

*روژهه لات- برگزیدن این تاکتیک های متفاوت چه تاثیری بر مبارزات "کرد" داشته است؟

- هميشه معتقد بوده‌ام كه جنبش كرد جدا از اينكه در ذات خود، مبارزه كرده و سازمان پيدا كرده‌است، اما دشمنانش نيز با اشتباهاتي كه داشته اند ناخواسته به نفع مبارزه‌ي ما عمل كرده‌اند. بعنوان مثال می توان به برخورد خشونت آمیز آنان با مردم كرد و اتخاذ سياست نادرست و دروغگويانه‌شان اشاره کرد. یا وقوع جنگ ايران و عراق و پس از آن حمله صدام به كويت زمينه‌ساز پيروزي جنبش‌ كردستان عراق شد. زیرا اولا جنگ ايران و عراق نواحی آزاد براي مبارزان كرد به وجود آورد و ثانیا مردم كرد به جاي آنكه به ارتش عراق بپيوندند -که ناعادلانه به جنگ با ايران برخاسته بود- و در آنجا خود را به كشتن بدهد، به پيشمرگ ها مي‌پيوستند با اين استدلال كه اگر قرار است كشته شویم بگذار براي كردستان بميریم. اين موضوع باعث افزايش تعداد پيشمرگ‌ها و همچنين آباد شدن نواحي خالي از سكنه شد كه اين نيز جايي را براي استقرار پيشمرگ‌ها به وجود آورد. با حمله عراق به كويت، يك‌بار ديگر ثابت شد كه صدام‌حسين نه تنها نسبت به ملت كرد درنده و وحشي است بلكه نسبت به انسانيت و حتي اعرابي كه هم‌نژاد وي هستند نيز همین حالت را دارد. صدام حسين چنان ديكتاتوري بود كه بهترین تعريفي كه مي‌توان از وي ارائه داد همان نام صدام حسين است چرا كه تاكنون هيچكس چنين اعمال وحشیانه ای را در حق بشریت انجام نداده است. او در ديكتاتوري منحصر‌به‌فرد و در سركوب مردمش بی نظیر بود همچنانكه در به‌كار‌بردن سلاح‌هاي شيميايي هم منحصر‌ به ‌فرد بوده است.

حمله به كويت نيز باعث «راپه‌رين» و ایجاد زمینه های تشکیل جبهه‌ي کردستانی شامل اتحاديه‌ي ميهني كردستان، پارت دمكرات كردستان، حزب سوسياليست كردستان و حزب سوسياليست كرد، حزب زحمتكشان كردستان و حزب ملت كردستان در سال 1986 شد. مهمترین نکته در ایجاد این جبهه این بود که تصميم گرفته شد بيانيه‌اي بنام عفو عمومي صادر نشود! چون از عفو عمومي چنين استنباط مي‌شود كه كساني گناهكارند و بايد بخشيده شوند.بی توجهی به این نکته می توانست در تداوم کینه ها و دشمنی میان برادران کرد بسیار موثرباشد در حاليكه برای ایجاد اتحاد و همدلی میان كردها بیانیه تشکیل این جبهه کردستانی بنام آشتي عمومي اعلام شد.

آشتي عمومي با تمام افرادي كه عليه مبارزه اقدام کرده بودند، به آنها گفتیم که ما بايد مانند برادرآشتي كنيم و اين حكومت را براندازيم . در واقع «راپه‌رين»  احیای مجددجنبش مردم كرد و عمومی کردن قیام بود و در سایه این اتحاد و همبستگی ناحيه‌ي وسيعي از كردستان آزاد شد. اما يكبار ديگر حكومت عراق با هجوم وحشيانه به نواحي آزاد شده باعث كوچ دسته‌جمعي كردها شامل ميليونها نفر شد.بگونه ای که جهان مطلع شد که چه ظلم و ستمی بر کردها روا داشته می شود. متعاقب این جلب توجه جهانی،که رسانه ها در آن نقش ممتازی داشتند، بود که منطقه‌ي ممنوعه‌ي پروازي بوجود آمد. در اين منطقه، "كرد" دوباره نيروهايش را بازسازي كرد و درعین حال دوباره بحث مذاكره با حكومت عراق پيش آمد. اما بازهم گفتگو به سرانجام نرسيد و حكومت عراق از اقليم كردستان عقب‌نشيني كرد و آرامشي نسبي به‌وجود آمد. رهبري جبهه‌ي كردستان از فرصت بدست آمده برای پرکردن خلاء  نبود حكومت استفاده كرد و تصميم گرفته شد که در كردستان انتخابات برگزار شود و در اين انتخابات انجمن وطني به وجود بيايد و از انجمن وطني حكومت متحد كردستان شكل گيرد که سرپرستي منطقه را تا روشن شدن وضعیت آینده بر‌عهده گيرد. از دستاوردهاي عملی جبهه‌ي كردستانی  انتخابات بود که بعد از آن حكومت اقليم كردستان به‌وجود آمد که اولين رهبر حكومت اقليم کردستان نیز دكتر فؤاد‌معصوم از اعضاي اتحاديه‌ي ميهني بود.

حكومت اقليم از ابتداي تاسيس تاکنون فرازونشیب های فراوانی را پشت‌سر گذاشته است كه متاسفانه در مقاطعی با جنگهاي داخلي و برادركشي نیز همراه بود. اما رهبران سياسي اتحاديه‌ي ميهني و پارتي در رویکردهای خود بازنگري كردند و زمینه های معاهده‌ي واشنگتن را بوجود آوردند. پس از امضای این معاهده‌، دوباره صلح ميان نيروهاي كرد به وجود‌آمد و چند مرحله‌ي ديگر را طي كرند تا بالاخره يك حكومت متحد كردي شكل گرفت كه توانست نقش بسیار مهمی در پیروزی انقلابي كه باعث سرنگوني صدام حسين شد،ایفا نماید. گمان مي‌كنم اشاره به اين نكته لازم باشد که تنها نيرويي كه مي‌تواند ضامن دستاوردهاي ما باشد اتحاد گروه های مختلف است نه پذيرش وعده‌ي كساني كه خود را دوست ما مي‌دانند يا ترس از كساني كه خود را دشمن مي‌خوانند. اگر بتواني متحد باشي دوستت دوست باقي خواهد ماند و اگر متفرق باشی دشمنت قويتر خواهد شد. اگر متحد باشي دوست نيز روي تو حساب خواهد كرد و دشمن نيز جرات نخواهد كرد در هر لحظه جنگ را  برافروزد.

 

*روژهه لات-  برای اینکه از حال و هوای گذشته بگذریم  دوست داریم  کمی هم از شرایط جدید کردها بشنویم. اکنون کردستان در ساختار عراق فدرال از چه وضعیتی برخوردار است؟

وقتي وضعيت اقليم كردستان را بررسي كنيم، چندين حقيقت آشكار مي‌شود كه با درك آنها مي‌توانيم آينده‌ي روشني را براي اقليم كردستان متصور باشیم. نخستين حقيقت اتحاد اراده‌ي مردم كردستان، اتحاد احزاب مختلف و اتحاد نيروهاي كردستان است که  مي‌تواند عامل مهمی براي پيشبرد اهدافمان باشد. حقيقت دوم اين است كه كرد متناسب با مراحلي كه از سر مي‌گذراند بايد از ابزارهاي مختلف مبارزه استفاده كند چون زمان مبارزه‌ي مسلحانه ديگر گذشته است و اینک نياز به مبارزه‌ي سياسي و ديپلوماتيك داریم. اكنون اقليم كردستان از سويي حكومتي است متحد كه دارای پارلمان است و از سوی دیگر انجمن وزرایی دارد که نچیروان بارزانی ریاست آن را بر عهده دارد. اين ساختار،  که به خودي خود دستاورد بزرگي است، در چارچوب عراق فدرال مي‌تواند ادامه يابد. امروزه تداوم اين شیوه زندگي نياز به قدرتمند‌ شدن از لحاظ ايدئولوژيك دارد نه اينكه همچون گذشته تنها به فكر پيداكردن سلاح براي جنگ باشیم. بنابراین امروزه برای به دست آوردن حقوقمان بايد بر چند اصل پافشاري كنيم كه نخستين آن آزادي بیان است، اصل دوم پیشبرد پروسه‌ي دموكراتيزه‌كردن جامعه و قدرت  و سوم، اصل مهم تقویت و پاسداشت نهاد پارلمان است.     

 

*روژهه لات-  آنچه که درباره رسیدن به حقوق  کردها از طریق آزادی و دمکراسی می گوید بیشتر جنبه های تئوریک قضیه است، شاید آنچه که خوانندگان ما بیشتر تمایل داشته باشند که بدانند این است که اصولی که به آنها اشاره کردید، عملا در اقلیم کردستان از چه سطحی برخوردارند؟

فكر مي‌كنم اكنون به لحاظ دمكراسي و آزادي بيان، وضعیت اقليم كردستان را می توان بعنوان رتبه اول در منطقه خاورمیانه به شمار آوريم. با وجود اين هنوز كمبودهايي وجود دارد و نمي‌توانيم بگوييم كه در اقليم كردستان همه چيز كامل است. حتی اگر به اروپا نگاه كنيم حقوق بشر در هيچ كشوري به حد کمال نرسيده است. از این مقوله که بگذریم فعاليت‌هاي عمراني فراوانی در اقلیم در جریان است. اما انکار نمی کنم که در مواردی، از توجه به زیرساخت ها غفلت ورزيده‌ایم بهمین دلیل و براي اينكه تنها به درآمدهاي نفتي وابسته نباشيم در حال حاضر  پروژه ها و سرمايه‌گذاري های  حكومت، بیشتر در راستاي ايجاد زيرساخت‌هاست. البته مشكل اصلي ما در زمينه‌هايی كه گفته شد فقط در كردستان نيست. بلكه مشكل اصلي آن است كه حكومت فدرال عراق بعنوان یک قدرت مستقل، که کردها هم بخشی از آن هستند، هنوز جايگاهش را آنچنانکه که باید و شاید تثبيت نكرده‌است. در کردستان عراق سياست خارجي، اقتصادي و دفاعي امان تابع سياست های دولت مركزي است این مسئله ایجاب می کند که علاوه بر فعالیت هایمان در کردستان، به شيوه‌اي عمومي هم تلاش كنيم تا  قانون اساسي عراق را همچنانكه به آن راي داده‌ايم به مرحله‌ي عمل نيز برسانيم تا اقليم كردستان نيز بتواند در چارچوب حكومتي فدرال برنامه‌ريزي‌هاي خود را داشته باشد و در زمينه‌هاي مختلف پيشرفت كند. توجه به این نکته ضروری است که  همه‌ي کارها را تنها با "آزادي" و"دمکراسی" نمي‌توان انجام داد. این عوامل  با هم تبديل به يك پكيج كامل مي‌شوند. بايد درآمد کافی، تكنولوژي مناسب و تكنوكرات توانا فراهم باشد تا در كنار آزادي و دمكراسي از اثر بخشی لازم در اجتماع برخوردار شود.

*روژهه لات-  آیا پروسه ایجاد زیربناهای اقتصادی و تربیت نیروهای انسانی لازم در اقلیم آغاز شده است؟

بله، بخشي از آنها به راه افتاده و بخشي نیز در راه است. حكومت اقليم كردستان وزارتي بنام وزارت برنامه‌ريزي دارد كه كارش برنامه‌ريزي براي  توسعه حكومت است.البته این برنامه ها  فقط براي امروز نيست، بلكه بايد آينده‌ي دور را نيز در نظر داشته باشد . اما در كردستان عراق و در عراق چنانکه مورد اشاره قرار گرفت  باید مجموعه‌اي از شرايط در کنار هم فراهم شوند، آنگاه مي‌توان گفت صد‌در‌صد كارها به راه افتاده‌اند.

*روژهه لات-  اما می رسیم به چگونگی وضعیت رسانه ها و آزادی بیان در کردستان عراق؟

در مورد رسانه ها ، اکنون دهها كانال تلويزيوني در كردستان فعاليت مي‌كنند كه هركدام خط‌مشي خاص خود را دارند. اسلامي، كمونيستي و ملي‌گرا و... بيشتر از صد روزنامه هم وجود دارد كه بسياری از آنها نقدهاي تندي هم دارند و حتي برخي از آنها توهين و تخريب هم مي‌كنند! كه در سيستم مطبوعاتي كار صحيحي به شمار نمي‌آيد. مثلا در روزنامه‌هايي مثل هاوولاتي، رووداو و روژنامه و... نقدهاي فراواني وجود دارد كه برخي از آنها درست هم نيست. اما مردم حق آزادي بيان خود را دارند.

·        ادامه دارد

 منبع: دوهفته نامه روژهه لات شماره 4